Câu 49. Nhiệt độ trung bình năm cao nhất ở
Nội dung chính
- A. xích đạo
- B. chí tuyến
- C. vòng cực
- D. cực
Câu 50. Biên độ nhiệt độ năm lớn nhất ở
- A. xích đạo
- B. chí tuyến
- C. vòng cực
- D. cực
Câu 51. Phát biểu nào sau đây không đúng với sự phân bố nhiệt độ theo vĩ độ địa lý?
- A. Nhiệt độ trung bình năm tăng từ xích đạo về cực
- B. Nhiệt độ trung bình năm cao nhất là ở chí tuyến
- C. Biên độ nhiệt độ năm tăng từ xích đạo về hai cực
- D. Biên độ nhiệt độ năm thấp nhất ở khu vực xích đạo
Câu 52. Bán cầu Nam có nhiệt độ trung bình năm thấp hơn bán cầu Bắc là do
- A. diện tích đại dương lớn hơn, thời gian chiếu sáng trong năm ít hơn
- B. thời gian chiếu sáng trong năm dài hơn, có diện tích lục địa lớn hơn
- C. diện tích lục địa lớn hơn, góc nhập xạ lớn hơn, có mùa hạ dài hơn
- D. mùa hạ dài hơn, diện tích đại dương lớn hơn, góc nhập xạ nhỏ hơn
Câu 53. Càng về vĩ độ cao
- A. nhiệt độ trung bình năm càng lớn
- B. biên độ nhiệt độ năm càng cao
- C. góc chiếu của tia Mặt Trời càng lớn
- D. thời gian có sự chiếu sáng càng dài
Câu 54. Nhiệt lượng do Mặt Trời mang đến bề mặt Trái Đất luôn thay đổi theo
- A. góc chiếu của tia bức xạ Mặt Trời
- B. thay đổi tính chất của bề mặt đệm

Đáp án
Câu 49: A | Câu 50: D | Câu 51: B | Câu 52: A | Câu 53: B | Câu 54: A
Giải thích từng câu
Câu 49 – Nhiệt độ trung bình năm cao nhất ở đâu?
Đáp án đúng là A. Xích đạo nhận được lượng bức xạ Mặt Trời lớn nhất trong suốt năm, do góc chiếu của tia Mặt Trời tại đây luôn lớn (gần 90°). Lượng bức xạ nhiều dẫn trực tiếp đến nhiệt độ trung bình năm cao nhất.
Vì sao các phương án khác sai:
- B. Chí tuyến: Nằm ở vĩ độ 23°27′, góc chiếu Mặt Trời nhỏ hơn xích đạo, nên nhiệt độ thấp hơn.
- C. Vòng cực: Nằm trên 66°34′ vĩ độ, góc chiếu rất nhỏ, nhiệt độ rất thấp.
- D. Cực: Góc chiếu Mặt Trời tối thiểu, nhiệt độ cực thấp (dưới 0°C hàng năm).
Câu 50 – Biên độ nhiệt độ năm lớn nhất ở đâu?
Đáp án đúng là D. Biên độ nhiệt độ năm là hiệu số giữa nhiệt độ tháng nóng nhất và tháng lạnh nhất. Ở các cực, góc chiếu Mặt Trời thay đổi rất lớn giữa mùa hạ và mùa đông, tạo ra sự chênh lệch nhiệt độ cực lớn.
Vì sao các phương án khác sai:
- A. Xích đạo: Góc chiếu Mặt Trời ổn định quanh năm (gần 90° không đổi), mùa hạ và mùa đông không khác nhau nhiều, nên biên độ rất nhỏ.
- B. Chí tuyến: Góc chiếu thay đổi trong năm nhưng không cực đoan như ở cực, biên độ trung bình.
- C. Vòng cực: Biên độ cao nhưng không bằng cực (nằm tại vĩ độ 66°34′).
Câu 51 – Phát biểu nào sai về phân bố nhiệt độ?
Đáp án đúng là B. Phát biểu này sai vì nhiệt độ trung bình năm cao nhất ở xích đạo, không phải chí tuyến. Chí tuyến (23°27′) nằm xa xích đạo hơn, góc chiếu Mặt Trời nhỏ hơn, nên nhiệt độ thấp hơn.
Kiểm tra các phát biểu khác:
- A. Đúng: Nhiệt độ giảm dần từ xích đạo (cao nhất) về hai cực (thấp nhất).
- C. Đúng: Biên độ nhiệt độ thực sự tăng khi xa xích đạo (từ nhỏ ở xích đạo đến rất lớn ở cực).
- D. Đúng: Xích đạo có biên độ nhiệt độ năm nhỏ nhất do ổn định quanh năm.
Câu 52 – Tại sao bán cầu Nam lạnh hơn bán cầu Bắc?
Đáp án đúng là A. Bán cầu Nam có diện tích đại dương chiếm khoảng 80%, lớn hơn nhiều so với bán cầu Bắc (khoảng 60% là đại dương). Nước hấp thụ và tỏa nhiệt chậm hơn đất liền, nên bán cầu Nam không nóng bằng bán cầu Bắc. Thêm vào đó, thời gian chiếu sáng trong năm ở bán cầu Nam cũng ít hơn bán cầu Bắc về trung bình dài hạn.
Vì sao các phương án khác sai:
- B: Sai hoàn toàn – bán cầu Nam có ít lục địa hơn, không có diện tích lục địa lớn hơn.
- C: Sai – bán cầu Nam có diện tích lục địa nhỏ hơn, không lớn hơn.
- D: Sai – mặc dù đúng rằng bán cầu Nam có diện tích đại dương lớn hơn, nhưng “mùa hạ dài hơn” là sai (thời gian chiếu sáng khác nhau), và “góc nhập xạ nhỏ hơn” không phải lý do chính.
Câu 53 – Khi vĩ độ cao, điều gì xảy ra?
Đáp án đúng là B. Càng về vĩ độ cao, góc chiếu Mặt Trời càng nhỏ, dẫn đến nhiệt độ trung bình năm giảm. Tuy nhiên, sự chênh lệch nhiệt độ giữa mùa hạ (Mặt Trời không lặn) và mùa đông (Mặt Trời không mọc) trở nên rất lớn, nên biên độ nhiệt độ năm tăng đột biến.
Vì sao các phương án khác sai:
- A: Sai hoàn toàn – nhiệt độ trung bình năm giảm khi vĩ độ cao, không tăng.
- C: Sai – góc chiếu Mặt Trời nhỏ hơn khi vĩ độ cao, không lớn hơn.
- D: Sai – thời gian chiếu sáng không đơn thuần tăng ở vĩ độ cao; mỗi ngày quanh kỳ hạ chí có 24 giờ sáng, nhưng quanh kỳ đông chí có 0 giờ sáng, nên trung bình năm không nhất thiết dài hơn.
Câu 54 – Nhiệt lượng từ Mặt Trời phụ thuộc vào yếu tố nào?
Đáp án đúng là A. Nhiệt lượng do Mặt Trời truyền đến bề mặt Trái Đất phụ thuộc trực tiếp vào góc chiếu của tia bức xạ. Góc chiếu lớn = cùng diện tích mặt đất nhận bức xạ tập trung hơn = nhiệt lượng lớn; góc chiếu nhỏ = bức xạ phân tán = nhiệt lượng nhỏ.
Vì sao phương án B sai: Tính chất bề mặt (màu sắc, độ phản xạ) ảnh hưởng đến việc hấp thụ hay phản xạ bức xạ nhận được, nhưng không ảnh hưởng trực tiếp đến lượng nhiệt lượng Mặt Trời mang đến. Góc chiếu là yếu tố chi phối chính.
Hệ thống kiến thức liên quan
Mối quan hệ giữa vĩ độ, góc chiếu và nhiệt độ:
- Xích đạo (0°): Góc chiếu Mặt Trời gần 90° quanh năm → nhiệt độ cao nhất, biên độ thấp nhất.
- Chí tuyến (23°27′): Góc chiếu vừa phải → nhiệt độ trung bình, biên độ trung bình.
- Vòng cực (66°34′): Góc chiếu nhỏ, biến động mạnh theo mùa → nhiệt độ thấp, biên độ cao.
- Cực (90°): Góc chiếu tối thiểu → nhiệt độ cực thấp, biên độ cực cao.
Vai trò của đại dương và lục địa: Nước lưu giữ nhiệt lâu hơn đất, nên vùng có nhiều đại dương thường có biên độ nhiệt thấp và ổn định hơn. Ngược lại, vùng lục địa có biên độ cao do đất nóng nhanh, lạnh nhanh.
Thời gian chiếu sáng: Ở cực, mùa hạ có 24 giờ sáng, mùa đông 0 giờ sáng, tạo chênh lệch cực lớn. Ở xích đạo, ngày và đêm luôn bằng nhau (12 giờ) quanh năm.
Mẹo ghi nhớ
Quy tắc “Càng gần xích đạo, càng nóng nhưng ổn định; càng xa xích đạo, càng lạnh nhưng bấp bênh”: Ghi nhớ ba từ khóa – Xích đạo = nóng + ổn định, Cực = lạnh + biến động – là bạn đã chứng minh được phía trên bằng góc chiếu Mặt Trời.
Phân biệt nhanh: Nếu đề hỏi “cao nhất / thấp nhất” về nhiệt độ trung bình → liên quan đến xích đạo và cực. Nếu hỏi “lớn nhất / nhỏ nhất” về biên độ → lại liên quan cực (lớn) và xích đạo (nhỏ).
Bẫy hay gặp: Nhầm chí tuyến là nơi nóng nhất (vì Mặt Trời lên cao nhất vào kỳ hạ chí), nhưng thực tế xích đạo luôn nóng hơn bởi góc chiếu cao quanh năm, không chỉ một vài tháng.
- Manchester United nỗ lực tìm kiếm ánh sáng cuối đường hầm sau giai đoạn khủng hoảng
- Tìm hiểu: Văn hóa sưu tầm áo đấu, huy chương và kỷ vật bóng đá của fan chân chính
- Stefan Bajcetic – Tài Năng Trẻ Với Tư Duy Bóng Đá Hiện Đại
- Thương hiệu diêm lâu đời ở Việt Nam – Đáp án chính xác
- Nottingham Forest: Lịch Sử & Hành Trình Trở Lại Premier League

