Nhỏ methylamine vào MgCl₂: đáp án B và giải thích chi tiết

Nhỏ dung dịch methylamine vào dung dịch nào sau đây thấy xuất hiện kết tủa?

  • A. HCl.
  • B. MgCl₂.
  • C. BaCl₂.
  • D. NaCl.

Đáp án đúng là B. MgCl₂. Methylamine là một amin có tính bazơ, khi tan trong nước tạo ra ion OH⁻; chính ion này kết hợp với ion Mg²⁺ trong dung dịch MgCl₂ sinh ra kết tủa Mg(OH)₂ không tan, nên hiện tượng kết tủa quan sát được chỉ xuất hiện ở ống nghiệm chứa MgCl₂.

Thí nghiệm nhỏ dung dịch methylamine vào các dung dịch HCl, MgCl₂, BaCl₂, NaCl và hiện tượng kết tủa

Vì sao đáp án B đúng?

Điểm mấu chốt nằm ở tính bazơ của amin và khả năng tạo hiđroxit không tan của ion kim loại. Methylamine (CH₃NH₂) là amin bậc một, nguyên tử N còn cặp electron chưa liên kết nên nhận proton của nước, làm cân bằng sau lệch về phía tạo bazơ:

CH₃NH₂ + H₂O ⇌ CH₃NH₃⁺ + OH⁻

Dung dịch MgCl₂ chứa ion Mg²⁺. Khi có mặt OH⁻, ion này lập tức kết hợp tạo magie hiđroxit — hợp chất ít tan, tách ra thành chất rắn màu trắng lơ lửng:

Mg²⁺ + 2OH⁻ → Mg(OH)₂↓

Kết tủa trắng Mg(OH)₂ chính là dấu hiệu nhận biết mà đề yêu cầu. Cần lưu ý bản chất phản ứng: methylamine không thay thế kim loại trong muối mà đóng vai trò bazơ, cung cấp OH⁻ để kết tủa ion kim loại; vì vậy phản ứng chỉ xảy ra khi hiđroxit của kim loại đó không tan trong nước.

Vì sao các phương án còn lại sai?

Ba phương án A, C, D đều không cho kết tủa, nhưng lý do khác nhau ở từng trường hợp.

  • A. HCl. Đây là axit mạnh, phản ứng với methylamine theo kiểu trung hòa tạo muối tan: CH₃NH₂ + HCl → CH₃NH₃Cl. Sản phẩm tan hoàn toàn trong nước nên không có kết tủa; hiện tượng quan sát được chỉ là dung dịch trong suốt, không có dấu hiệu nhận biết bằng mắt.
  • C. BaCl₂. Đây là phương án dễ nhầm nhất vì cũng là muối của kim loại kiềm thổ, cùng nhóm với Mg. Tuy nhiên Ba(OH)₂ tan tốt trong nước, nên nếu có tạo thành cũng không tách ra khỏi dung dịch. Mặt khác, ion Ba²⁺ không bị OH⁻ kết tủa ở điều kiện thường, nên không thấy hiện tượng gì.
  • D. NaCl. Cả Na⁺ và Cl⁻ đều không phản ứng với OH⁻; NaOH sinh ra (nếu có) là bazơ mạnh, tan tốt. Dung dịch vẫn trong, không có kết tủa.

Như vậy chỉ MgCl₂ thỏa mãn điều kiện kép: có ion kim loại tạo hiđroxit không tan, và có mặt bazơ yếu là methylamine để sinh OH⁻.

Hệ thống kiến thức liên quan

Dạng bài này kiểm tra hai mảng kiến thức ghép lại: tính bazơ của amin và quy tắc tan của hiđroxit kim loại.

  • Tính bazơ của amin: mọi amin (bậc một, bậc hai, bậc ba) đều có tính bazơ nhờ cặp electron chưa liên kết trên N; trong nước chúng tạo môi trường kiềm yếu. Amin thơm như anilin có tính bazơ rất yếu, yếu hơn amoniac, nên khả năng tạo kết tủa hiđroxit kém hơn amin béo.
  • Quy tắc tan của hiđroxit: hiđroxit của kim loại kiềm (LiOH, NaOH, KOH, RbOH, CsOH) và của Ba(OH)₂, Sr(OH)₂ tan tốt; hiđroxit của hầu hết kim loại khác (Mg, Al, Fe, Cu, Zn…) không tan. Đây là căn cứ để loại BaCl₂ và giữ MgCl₂.
  • Phản ứng với axit: amin tác dụng với axit tạo muối amoni hữu cơ tan, không cho kết tủa — nên HCl không phải đáp án.
  • Phản ứng với muối: chỉ những dung dịch muối chứa ion kim loại tạo hiđroxit kết tủa mới cho hiện tượng, ví dụ MgCl₂, FeCl₃, CuCl₂, AlCl₃. Với AlCl₃ còn có thể xảy ra hòa tan kết tủa nếu lượng amin dư, do Al(OH)₃ có tính lưỡng tính — trường hợp này cần đọc kỹ điều kiện đề.

Mẹo nhận diện nhanh dạng câu hỏi tương tự

Khi gặp câu hỏi “nhỏ amin vào dung dịch nào thấy kết tủa”, hãy lọc theo hai bước. Bước một, loại ngay các dung dịch axit (HCl, H₂SO₄ loãng, HNO₃) và các muối của kim loại kiềm, kiềm thổ có hiđroxit tan (NaCl, KCl, BaCl₂, CaCl₂) — nhóm này không bao giờ cho kết tủa. Bước hai, trong các muối còn lại, chọn muối chứa ion kim loại có hiđroxit không tan: Mg²⁺, Fe²⁺, Fe³⁺, Cu²⁺, Zn²⁺, Al³⁺. Nếu đề cho dung dịch BaCl₂, nhớ rằng Ba(OH)₂ tan — đây là bẫy quen thuộc nhất của dạng bài này.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *